Stadion Leśny w Olsztynie. Fot. prussport.files.wordpress.com

Stadion Leśny w Olsztynie. Fot. prussport.files.wordpress.com

Piłka nożna w Olsztynie w czasach niemieckich

24.12.15 08:01   Andrzej Bobrowicz   1  

Sport w Olsztynie pojawił się na przełomie XIX/XX wieku. Jego ośrodkiem był przede wszystkim garnizon wojskowy 37 Dywizji Cesarstwa Niemieckiego. Piłka nożna była ważnym elementem życia sportowego, to ona zawsze przyciągała najwięcej widzów na stadiony.

W czasach cesarskich Niemiec najważniejszym klubem piłkarskim był SV Allenstein, który był klubem wielosekcyjnym, była nawet sekcja hokeja na lodzie. Po I wojnie światowej życie sportowe wcale nie zamarło, mimo iż dzięki postanowieniom Traktatu Wersalskiego znacznie ograniczono liczebność wojska w Olsztynie. W okresie między wojennym palmę piłkarskiego pierwszeństwa przejął założony w 1921 r. klub Hindenburg Olsztyn. Drugim znaczącym klubem była założona w 1916 r. Viktoria Allenstein.

Sportowcy dysponowali trzema stadionami. Najstarszy zbudowano w 1905 r. pomiędzy koszarami kawalerii a artylerii, po II wojnie światowej znany z występów na nim olsztyńskich rugbystów. W 1920 r. zrealizowano inwestycję w Jakubowie i tak powstał Stadion Leśny. Boisko w Starkowie przekształcono w stadion w 1924 r., po II wojnie światowej przeszedł na własność KKS Warmia. W Olsztynie mieszkała ludność polska, ale nie za bardzo miała komu kibicować. Wszystkie kluby były niemieckie, pozostawało łączyć się tylko lokalnym patriotyzmem.

 

 

Olsztyńskie kluby grały na szczeblach regionalnych, Bundesliga w dzisiejszym kształcie ruszyła dopiero w 1963 r. Hindenburg zwyciężył w 1932 r. w rozgrywkach Baltische Fussball Meisterschaft, regionalnej ligi wschodnioprusko-pomorskiej. W 1933 r. naziści zreorganizowali rozgrywki powołując ligi okręgowe. Gauliga Ostpreussen istniała w latach 1933-1944. Hindenburg grał w niej do 1939 r. czterokrotnie ją wygrywając (1934, 1936, 1937 i 1939). Sezony 1935 i 1938 Hindenburg zakończył na drugim miejscu, dwukrotnie ulegając klubowi z Wystruci MSV Yorck-Boyen.

Viktoria radziła sobie nieco gorzej zajmując na przestrzeni lat 1934-1939 odpowiednio miejsca: 4, 7, 3, 5 i 4. SV Allenstein na tym szczeblu rozgrywek pojawił się w 1936 r. grając trzy sezony pod rząd zajmując na koniec rozgrywek miejsca 4, 6 i 5. Niemniej to tylko temu klubowi udało się powrócić w 1944 r. do Gauligi, sezon kończąc na 3 miejscu.

Zwycięstwa Hindenburga w Gaulidze pozwalały na awans do fazy play-off. Już w 1932 r. olsztynianom przyszło gościć legendarny klub Eintracht Frankfurt, który całą potęgą zjechał do grodu nad Łyną. Hindenburg przegrał aż 0:6, a Eintracht został w tym sezonie wicemistrzem Niemiec. Ponownie już w zreorganizowanej formie play-offu grupowego w sezonie 1935/36 olsztynianie reprezentowali Prusy Wschodnie. I tym razem przeciwnicy okazali się zbyt silni. W Olsztynie Hinenburg doznał trzech porażek: 0:7 z Schalke Gelsenkirchen, 2:3 z Polizei Chemnitz oraz 1:3 z Berliner SV. Na wyjazdach było podobnie: 1:4 w Gelsenkirchen, 1:4 w Chemnitz i 1:4 w Berlinie.

W następnym sezonie było lepiej, udało się nawet wygrać jeden mecz. W grupie tym razem przeciwnikami byli Beuthen’09, Hartha Chemnitz i renomowany HSV Hamburg. Najlepiej olsztynianom poszło z Beuthen’09. Po remisie 2:2 w Olsztynie, z Bytomia udało się przywieźć zwycięstwo 2:1! Również wyprawa do Chemnitz przyniosła jeden punkt, padł wynik 1:1. Niestety Hartha w Olsztynie pokazała kawał dobrego futbolu wygrywając 6:2 na wyjeździe. HSV to za wysokie progi. W Hamburgu porażka 2:5 w Olsztynie 1:6. Udało się w grupie wyprzedzić jedynie Ślązaków i zająć trzecie miejsce. Hamburger SV ostatecznie zajął czwarte miejsce w tym sezonie.

Ostatni sezon okraszony udziałem w centralnych rozgrywkach to 1938/1939. Znów przyszło rywalizować z HSV Hamburg i znów Hindenburg doznał dwóch porażek 2:5 u siebie i 1:4 na wyjeździe. Lepiej poszło z Blau Weiss Berlin. Po porażce w Olsztynie 1:2, olsztynianie świetnie sobie poradzili w stolicy wygrywając 3:0. W tym sezonie lepiej szły im wyjazdy czego potwierdzeniem była wygrana w Dolnej Saksonii 3:1 z VfL Osnabrueck. Niestety tylko 0:0 w Olsztynie nie pozwoliło na nic innego jak znów trzecie miejsce w grupie. Tak zakończyła się przygoda ze szczeblem centralnym.

Kontakt z resztą piłkarskiej III Rzeszy umożliwiał także Puchar Niemiec, którego pierwsza edycja została rozegrana w 1935 r. System sześciorundowy rozgrywek przegrywający-odpada przeprowadzano w drugiej połowie roku kalendarzowego. Rozgrywano tylko jeden mecz, bez możliwości rewanżu. W przypadku rewanżu grano powtórkę z zamianą gospodarza. Okręg Prusy Wschodnie w 1936 r. na szczeblu centralnym reprezentował m. in. Hindenburg Olsztyn. Na niższych szczeblach pucharu, losowano kluby z zachowaniem regionalizacji. W I rundzie Hindenburga czekał wyjazd do Tylży. MSV Tilsit okazał się łatwą przeszkodą przegrywając u siebie z „niebiesko-czarnymi” 0:2. W drugiej rundzie w Olsztynie Hindenburg pokonał Viktorię Słupsk 2:1. Zwycięski marsz zatrzymała w trzeciej rundzie zapomniana dziś drużyna VfB Peine. Hindenburg na swoim obiekcie poległ 1:3 kończąc przygodę w tej edycji Pucharu Niemiec.

W Pucharze Niemiec 1937 r. Hindenburg zakończył przygodę już na pierwszej rundzie. Bardzo niekorzystne losowanie wskazało Wacker 04 Berlin. Olsztynianie nie pokazali niczego w Berlinie ponosząc prawdziwą klęskę. Wacker 04 – Hindenburg 6:0! Nikt nie witał futbolistów Hindenburga na dworcu kwiatami, marzenia o pucharze trzeba było odłożyć do następnego sezonu. Następny sezon pucharowy Hindenburg rozpoczął od zwycięstwa na własnym stadionie 2:0 z Preussen Gdańsk. W drugiej rundzie los wskazał Herthę Berlin. Hindenburg oddał ten mecz walkowerem, nie pojawiając się na Stadionie Olimpijskim w Berlinie, na którym dwa lata wcześniej rozegrano Igrzyska Olimpijskie.

W sezonie 1939, puchar odbył się bez przeszkód, mimo iż na trzy tygodnie przed rozpoczęciem rozgrywek wybuchła II wojna światowa. Kluby wojskowe, a takim był Hindenburg zostały mocno osłabione. Żołnierze po prostu chwycili za karabiny, zawieszając buty na kołku. Olsztyńskie kluby tym razem nie przedostały się na szczebel centralny, Prusy Wschodnie reprezentowały MSV Tilsit i Masovia Ełk. Puchar Niemiec rozgrywano jeszcze do 1943 roku.

Andrzej Bobrowicz

Tagi: Hindenburg Allenstein Viktoria Allenstein SV Allenstein

Komentarze

  1. 30.12.15 16:07 Zamenhofa

    Brawo bardzo ciekawy artykul

 _                    
| |                   
| |_ _   ___   ____ _ 
| __| | | \ \ / / _` |
| |_| |_| |\ V / (_| |
 \__|\__, | \_/ \__,_|
      __/ |           
     |___/            
 

Twitter